„Pierwszy pomysł na powieść jeszcze niczego nie gwarantuje. Jest jak obietnica i dopiero ewoluuje, rozwija się stopniowo, czasem zmienia nie do poznania. Na tym polega proces twórczy” – podkreśla Filip Modrzejewski, który wraz z Martą Syrwid będzie opiekował się uczestnikami Kursu Pisania Powieści KMLU. Osoby, które marzą o napisaniu i doszlifowaniu swojej książki, mają czas na zgłoszenia do 27 lutego. Zdaniem Marty Syrwid istnieją dwie zasadnicze różnice między tekstami, które uczestnicy kursu przynoszą na początku zajęć, a które oddają na koniec spotkań: objętościowa i – ważniejsza – merytoryczna.
Kursanci zwykle przychodzą na kurs z zaczątkiem powieści czy zbioru opowiadań, a kończą go z gotową lub prawie gotową książką – wyjaśnia prowadząca. Warto dodać, że ostateczne teksty są przemyślane od podstaw, ponieważ na kursie szlifujemy nie tylko warsztat. Zadajemy również pytania o treść, przekaz, stojące za opowieścią motywacje i emocje. Ustalamy, jak tekst rezonuje i wpisuje się, lub właśnie nie wpisuje, w konkretne współczesne problemy i tematy. Znalezienie odpowiedzi na pytania: czemu akurat tę książkę kursant chce napisać i czemu w ten sposób, czemu ta sprawa ma być opowiedziana poprzez akurat tego bohatera i jego historię – wydaje mi się konieczne, a czasem kluczowe dla obrania kierunku dalszych, już bardziej technicznych, prac nad tekstem.
Filip Modrzejewski zaznacza, że bardzo ceni sobie pracę z fragmentem tekstu, z którym uczestnik pojawia się na kursie. Niebagatelną rolę odgrywa tu również pisanie pod wpływem natchnienia. Jeśli mam coś zbadać i ocenić, pomóc w pisaniu powieści, wolę mieć przed oczami ową prozę. Jeśli jest udana i/lub solidna, wówczas zadaję pytanie o plan artystyczny. Zachęcam do rozmowy i cały zamieniam się w słuch. Dobrze napisany urywek przydaje się nie raz, nie dwa na naszych zajęciach, gdy wszyscy uczestnicy go czytają i komentują, jest wtedy pożytek dla całej grupy. Nawiasem mówiąc, często dochodzimy do wniosku, że wartościowe spontaniczne pisanie świadczy o bardzo dobrym warsztacie – zaznacza prowadzący.
Osoby, które rozważają uczestnictwo w kursie, pytają często, jakie praktyczne umiejętności można na nim zdobyć. Podczas zajęć oczywiście zdradzam tricki, jakich można używać, szlifując swój tekst, ale nie one wydają mi się najważniejsze – zdradza Marta Syrwid. Umiejętność, którą chciałabym rozwinąć u kursantów, to czujność na frazesy, komunały i grafomański patos, które początkowo wydają się przeźroczyste lub „stylowe”, oraz na łatwiznę intelektualną: uproszczenia, stereotypy i popularną publicystykę. Uważam, że literatura piękna nie powinna być polem powtarzania tych samych «prawd» i eksploatowania mód, ale raczej próbą ich testowania i falsyfikacji.
Zasady uczestnictwa w Kursie Pisania Powieści KMLU
Hasło tegorocznej edycji Kursu Pisania Powieści KMLU brzmi: Jak pisać, aby być czytanym Inicjatywa przeznaczona jest dla osób, które mają wstępny pomysł na powieść, chcą go oszlifować i rozwinąć. Prowadzone przez dwójkę redaktorów spotkania i dyskusje w grupie zostaną poświęcone pracy nad warsztatem literackim oraz krytycznej rozmowie o powstającej debiutanckiej prozie. Kurs jest rodzajem laboratorium, w którym w atmosferze wsparcia uczestnicy będą pracować nad swoją prozą: nadpisywać, skreślać, zmieniać zaplanowane ścieżki lub z powodzeniem nim podążać. Kursanci odbędą również indywidualne konsultacje online ze swoim mentorem lub mentorką. Ćwiczenia w ramach naszej inicjatywy poprowadzą również goście: Barbara Woźniak, Wit Szostak i Anna Rucińska. Kurs zakończy się przygotowaniem fragmentu, który zostanie przedstawiony wydawcom.
Terminy stacjonarnych weekendowych zjazdów organizowanych w Pałacu Potockich w Krakowie: 11–12 kwietnia, 25–26 kwietnia, 16–17 maja, 30–31 maja, 13–14 czerwca, 27–28 czerwca, 19–20 września, 3–4 października, 7–8 listopada, 5–6 grudnia.
Absolwentami kursu są m.in. Elżbieta Łapczyńska, Marta Hermanowicz, Olga Górska, Arek Kowalik i Barbara Woźniak.
Jak wziąć udział w kursie?
Na wszystkich zainteresowanych czekają następujące zadania rekrutacyjne:
1. Napisanie streszczenia fabuły planowanej powieści (300–400 słów).
2. Przesłanie fragmentu tej powieści o długości maksymalnie pięciu stron znormalizowanego maszynopisu (9000 znaków ze spacjami).
Uwaga! Nie ma odgórnie narzuconej tematyki ani poetyki – ważne, by autorzy dobrze czuli się ze swoim pomysłem.
3. Wypełnienie kwestionariusza i dołączenie CV.
Zgłoszenia należy przesłać na adres: pisz@miastoliteratury.pl.
Warunkiem uczestnictwa w kursie jest wniesienie jednorazowej opłaty w wysokości 3000 zł (po rozstrzygnięciu naboru).
Rekrutacja potrwa do 27 lutego 2026 roku do godziny 23.59.
fot. Alicja Rzepa