Rusza nabór na rezydencję literacką dla polskiego twórcy w Bucheon w Korei Południowej!

Celem rezydencji jest zapewnienie twórcy warunków do pracy nad własnym projektem literackim.

Organizatorzy pokrywają koszty przelotu i zakwaterowania, a także zapewniają honorarium (6000 zł brutto wypłacane w transzach w trakcie pobytu i po jego zakończeniu).

Warunki, które powinni spełniać kandydaci, to:

· posiadanie w swoim dorobku co najmniej jednej publikacji (książki, tomu poetyckiego, przekładu),

· w przypadku tłumaczy – aplikować mogą wyłącznie tłumacze z języka angielskiego,

· posiadanie związków z Krakowem, mile widziane też związki z Koreą,

· podjęcie pracy nad nowym projektem literackim podczas rezydencji lub też kontynuowanie istniejącego projektu,

· znajomość języka angielskiego w stopniu pozwalającym na swobodne komunikowanie się.

Termin nadsyłania zgłoszeń: 9 sierpnia 2025 r.

Termin pobytu rezydencyjnego: 1 – 30 września 2025 r.

Jak aplikować?

Zgłoszenie powinno zawierać:

– wypełniony formularz,

– CV lub biogram (w języku angielskim),

– fragment autorskiego tekstu o długości do jednej strony A4.

Materiały aplikacyjne należy przesyłać w wyznaczonym terminie na adres: residencies@miastoliteratury.pl.

W razie pytań dotyczących postępowania konkursowego prosimy o kontakt mailowy: marcelina.karcz@kbf.krakow.pl.

Koszty stypendium i podróży zapewnia KBF, operatorem programu jest Kraków Miasto Literatury UNESCO.

>>>Regulamin<<<
>>>Formularz<<<

Międzynarodowe stowarzyszenie pisarzy PEN International promuje literaturę jako wspólną wartość narodów i wyraz wartości humanistycznych łączących całą ludzkość oraz jako jedną z podstaw społeczeństwa demokratycznego. Członkowie PEN czynnie opowiadają się za wolnością słowa i przeciwko wszelkim przejawom przemocy wobec ludzi pióra, czym przyczyniają się do wzajemnego poszanowania między ludźmi, występując przeciwko nadużyciom wolności słowa w celach politycznych i osobistych.  

W 2025 roku Polski PEN Club świętuje jubileusz stulecia. Przez cały rok pod hasłem SIŁA WOLNEGO SŁOWA organizuje dyskusje wokół istotnych problemów naszych niespokojnych czasów oraz miejsca literatury w świecie współczesnej komunikacji społecznej. Każdą z debat rozpoczyna historią „pustego krzesła” – symbolizującego osobę represjonowaną, uwięzioną lub zamordowaną ze względu na swoją działalność pisarską. W szkołach średnich kilku miast odbędą się specjalne lekcje poświęcone zagadnieniom wolności słowa, a w księgarniach i bibliotekach pojawiły się opaski oznaczające „literaturę zakazaną”, by zwrócić uwagę czytelników na represje dotykające literatury i jej twórców w różnych krajach. Jedno ze spotkań organizowanych przez Polski PEN Club odbędzie się podczas nadchodzącego Festiwalu Miłosza.  

Gospodarzem 91. Kongresu Pen International będzie Kraków, który od 2013 roku należy do Sieci Miast Kreatywnych jako Miasto Literatury UNESCO. Za program odpowiadać będą: Justyna Czechowska, Magda Heydel oraz Anna Piotrowska. Pełny harmonogram wydarzenia oraz informacje o wejściówkach pojawią się wkrótce. Krakowskie Biuro Festiwalowe jako operator programu Krakowa Miasta Literatury UNESCO jest współorganizatorem wydarzenia. 

Cykl Siła Wolnego Słowa dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.  

Nowy numer „Czasu Literatury” to literacki wielogłos: od jamajskiego poematu Ishiona Hutchinsona, przez niepublikowane fragmenty Bohdana Zadury, po teksty finalistek_ów Nagrody Szymborskiej i Konkursu Młodej Poezji – zapowiada redaktorka naczelna. Znajdziecie tu nie tylko eseje, poezję czy prozę, ale też opowieści o tłumaczeniu, empatii i estetyce. „Czas Literatury” otwiera nowy rozdział – bez deklaracji, z uważnością i nową redakcją.

Czym jest niedokończony esej – forma, która nie chce się domknąć? W najnowszym numerze „Czasu Literatury” śledzimy przepływy sensów i fragmentów: od Miłosza i Hutchinsona po AI, Jana Lechonia i Mariano Blatta, od map pamięci po poetyckie rzeczywistości. To numer przejścia – między zespołami redakcyjnymi, między formami literackimi, między głosami.

Na czele nowej redakcji stanęła doktora nauk humanistycznych; badaczka kulturowych reprezentacji choroby; literaturoznawczyni i kulturoznawczyni, Iwona Boruszkowska. Wykłada w Katedrze Teorii Literatury na Uniwersytecie Jagiellońskim, tłumaczy i bada literaturę ukraińską. Stypendystka Narodowego Centrum Nauki, finalistka Nagrody Naukowej „Polityki” w dziedzinie nauk humanistycznych, stypendystka Fundacji Kościuszkowskiej, laureatka Stypendium MNiSW dla Wybitnych Młodych Naukowców, nagród Rektora UJ za działalność naukową. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się wokół kategorii doświadczenia choroby i wszelkich kulturowych tekstualizacji doświadczenia choroby, żałoby, kryzysu.

Działem poezji opiekować się będzie Olga Sabała – doktorantka Szkoły Doktorskiej Nauk Humanistycznych UJ na profilu literaturoznawstwo. Absolwentka krytyki literackiej oraz polonistyki antropologiczno-kulturowej na Uniwersytecie Jagiellońskim. Autorka wywiadów, prowadząca spotkania literackie i poetyckie. Zainteresowana poezją współczesną, studiami nad cielesnością i haptycznością, prozą feministyczną oraz ekokrytyką. Publikowała m.in. w „Kontencie”, „Magazynie Potencjalnym” i „Tekstach Drugich”. Mieszka w Krakowie.

O prozę zadba Zofia Ulańska – literaturoznawczyni, absolwentka krytyki literackiej na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 2024 roku na tejże uczelni obroniła pracę doktorską na temat polskiej współczesnej literatury lesbijskiej i jej krytyki. Nauczycielka akademicka, redaktorka monografii naukowych i prozy. Publikowała m.in. w „Wielogłosie”, „Polisemii”, „Popmodernie”, „Małym Formacie”, „ArtPapierze” i „Polonistyce”. W przeszłości również autorka librett operowych, chórzystka i redaktor naczelna portalu „Strona Tytułowa”. Mieszka w rodzinnej Łodzi oraz Krakowie.

Podczas festiwalu Miłosza odbędzie się premierowe spotkanie wokół nowego numeru kwartalnika.

2 lipca o godzinie 17.00 twórcy porozmawiają o niedokończonych formach. W centrum spotkania: esej jako dryf, jako forma wspólna, jako opowieść nie do końca zamknięta. Wydarzenie będzie miało charakter otwartej, inkluzywnej rozmowy: głos zabiorą Autorki i Autorzy, którzy wystąpią równocześnie jako Czytelnicy. Wszyscy wspólnie przyjrzą się tekstom, które nie mieszczą się w sztywnych ramach: między esejem a poezją, między reportażem a biografią. Spotkanie będzie żywym przedłużeniem numeru – i zaproszeniem do dalszego czytania/pisania.

Na spotkanie obowiązują bezpłatne wejściówki dostępne na stronie KBF:Bilety. Wydawcą kwartalnika „Czas literatury” jest KBF.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury – państwowego funduszu celowego.

Hasło przewodnie tegorocznego Festiwalu Conrada to Nadzieja radykalna. Organizatorzy – Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Fundacja Tygodnika Powszechnego – zainspirowali się tytułem głośnej książki Jonathana Leara. Amerykański filozof opisał w niej historię Wielu Przewag (1848–1932), wodza plemienia Wron z Montany, który zdecydował się na podjęcie trudnych dla społeczności decyzji – pomógł tym samym swojemu ludowi zaadaptować się do zupełnie nowych warunków życia. „Opowieść o Wronach zainspirowała Leara do stworzenia koncepcji nadziei radykalnej” – wyjaśnia Olga Drenda, dyrektorka kreatywna Festiwalu Conrada, po czym dodaje: „To postawa, która pozwala przejść nawet przez trudne doświadczenia. Jest radykalna, ponieważ każe myśleć o przyszłym dobru – takim, którego na razie nie potrafimy dostrzec ani zrozumieć. Taka nadzieja jest podjęciem ryzyka, skokiem w nieznane, siostrą odwagi”.

Nadzieja radykalna

Jonathan Lear w swojej książce zauważył, że przez długi czas treść życia Wron stanowiły konie, polowania na bizony, bitwy z Siuksami i Czejenami oraz pieśni o bohaterach. Ekspansja europejskich osadników zmieniła jednak wszystko – członkowie plemienia doświadczyli rozpadu swojego świata. Poszli zatem na kompromis i przyjęli osiadły tryb życia. Sam wódz Wiele Przewag zajął się rolnictwem i zachęcał do tego także swoich krajanów. Tę ewolucję zinterpretowano nie jako zerwanie ciągłości, lecz powrót do tego, co praktykowano wśród Wron przed etapem nomadyzmu. W ten sposób członkom plemienia udało się nie tylko przetrwać, ale też zbudować tożsamość na nowo.

„Koniec świata nie musi być spektakularnym krachem – może oznaczać rozpad znanej rzeczywistości i przejście do stanu, w którym trzeba przecież nadal istnieć. Mniejsze i większe apokalipsy wydarzają się cały czas. Kultury, cywilizacje i epoki dobiegają kresu, a pojedynczy ludzie przeżywają prywatne końce i mierzą się z własną skończonością” – tłumaczy Olga Drenda. „Rzeczywistość postapokaliptyczna nie jest czymś, co może kiedyś nadejść. Wielu ludzi zamieszkuje ją już dziś, tak jak niegdyś Wrony. Nie dotyczy to jedynie społeczności, które przetrwały wojny czy katastrofy żywiołowe. Końce osobistych światów dotykają przecież ludzi każdego dnia, chociażby pod postacią złowrogiej diagnozy, zerwanej relacji czy utraty pracy. Po pierwszym wstrząsie następuje ciąg dalszy – powrót do życia po wyłonieniu się z tunelu w innym miejscu. Trzeba się tam odnaleźć, rysować własne mapy i odkrywać nowe strategie. Do Krakowa zaprosiliśmy zatem autorki i autorów, których teksty mogą nam w tym pomóc” – przekonuje Drenda.

Pierwsi goście

Festiwal Conrada odwiedzi Vincenzo Latronico – pisarz i tłumacz mieszkający w Mediolanie. Jego powieść Do perfekcji została przełożona na trzydzieści języków i znalazła się na krótkiej liście Międzynarodowej Nagrody Bookera. „Latronico opowiada o parze, która żyje dokładnie tak, jak wypada: świadomie, stylowo, odpowiedzialnie. Ale za tym wizerunkiem kryją się smutek i samotność. W świecie dopiętym na ostatni guzik nadzieja nie znika, ale coraz trudniej ją dostrzec. Podczas spotkania porozmawiamy o samotności w epoce optymalizacji, potrzebie wspólnoty i obnażaniu przez literaturę pęknięć pod idealną powierzchnią” – mówi Michał Sowiński, redaktor literacki Festiwalu Conrada. Spotkanie z Vincenzem Latronikiem poprowadzi dziennikarz kulturalny Aleksander Hudzik.

Gościnią festiwalu będzie też jedna z najciekawszych postaci współczesnej literatury science fiction – Emily St. John Mandel. Kanadyjska pisarka związana z Nowym Jorkiem otrzymała wiele prestiżowych wyróżnień i zyskała uznanie czytelniczek i czytelników na całym globie. Na podstawie jej powieści Stacja jedenasta powstał popularny miniserial. Wspólnym elementem jej tekstów są sytuacje graniczne, które oznaczają koniec pewnej epoki. Bohaterowie żyją jednak dalej i wykazują się nieraz zaskakującą determinacją. Z Emily St. John Mandel porozmawia Olga Drenda.

Po dziesięciu latach na Festiwal Conrada powróci Kamel Daoud. Pochodzący z Algierii i mieszkający we Francji pisarz i dziennikarz od publikacji debiutanckiej Sprawy Meursaulta wywołuje gorące dyskusje. Jego najnowsza książka Houris otrzymała Nagrodę Goncourtów, najważniejszy laur w świecie literatury francuskiej – z przyczyn politycznych została jednak zakazana w Algierii. Daoud oddaje w niej głos kobiecie, która przetrwała wojnę domową z lat 1992–2002. „Aube, która w wyniku okaleczenia straciła głos, prowadzi wewnętrzny monolog stający się zapisem walki o wolność i pamięć. To historia o milczeniu, które nie oznacza zgody” – podkreśla Michał Sowiński. Spotkanie z Kamelem Daoudem poprowadzi socjolożka i publicystka Ludwika Włodek.

Kolejną gościnią festiwalu będzie Sem Devillart – analityczka trendów, strateżka i futurystka specjalizująca się w kulturze wizualnej i zagadnieniach związanych z internetem. Dorastała na trzech kontynentach, między siedmioma językami. Studiowała semiotykę, design i religioznawstwo porównawcze w Tybindze i Mediolanie. Przez ostatnie dwadzieścia lat pracowała nad metodami przekształcania sygnałów kulturowych w wartościowe informacje, produkty i modele biznesowe odpowiadające na wyzwania przyszłości. Na Festiwalu Conrada wygłosi wykład o ważnych zjawiskach, których możemy spodziewać się w najbliższym czasie, a także o tym, jak się na nie przygotować.

Święto literatury

„W czasach polikryzysów wszyscy – prędzej czy później – poszukujemy opowieści, które rozniecą w nas radykalną nadzieję. Jestem bardzo ciekawa, w jaki sposób goście i gościnie festiwalu wprowadzą nas w świat ludzi, którzy chcą sobie radzić, iść gdzieś dalej, widzieć możliwe przyszłości. W tym roku czeka nas naprawdę zróżnicowany program – na miarę różnorodności naszych współczesnych potrzeb i zmagań” – mówi Carolina Pietyra, dyrektorka KBF i zarazem dyrektorka wykonawcza Festiwalu Conrada.

Rozmowy i debaty z pisarkami i pisarzami to tylko część programu jesiennego święta literatury. Festiwal Conrada obejmuje także spotkania branżowe w ramach „Kongresu książki” oraz „Lekcje czytania”, czyli cykl warsztatów prowadzonych przez znakomitych znawców i znawczynie literatury. Po kilkuletniej przerwie wraca pasmo „Word2Picture”, które łączy branżę książki z branżą audiowizualną i zaprasza do poznawania dzieł tworzonych na podstawie literatury – takich jak filmy, gry czy animacje. Częścią wydarzenia będą również aktywności dla dzieci i rodzin oraz pasmo filmowe. Już po raz jedenasty wręczona zostanie Nagroda Conrada za najlepszy debiut prozatorski. Szczegółowy program Festiwalu Conrada organizatorzy zaprezentują we wrześniu.

Zapraszamy na kanały Festiwalu Conrada:

WWW

Facebook

Instagram

Spotify

Archiwalną rozmowę Jonathana Leara z Grzegorzem Jankowiczem przeprowadzoną w ramach cyklu Natura Przyszłości, który towarzyszył Festiwalowi Conrada, można obejrzeć w serwisie YouTube.

Organizatorzy Festiwalu Conrada: Miasto Kraków, KBF – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, Fundacja Tygodnika Powszechnego.

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury.

Partnerzy strategiczni: Tygodnik Powszechny, Allegro.

Oficjalny przewoźnik festiwalu: Polskie Linie Lotnicze LOT.

Organizowany od 2011 roku Krakowski Festiwal Komiksu jest największym w południowej Polsce wydarzeniem poświęconym opowieściom graficznym. Co roku gromadzi ponad trzy tysiące uczestników w każdym wieku.

14. edycja festiwalu – mimo zmiany tradycyjnego marcowego terminu na ostatni weekend czerwca – odbędzie się ponownie w przestrzeniach Klubu Studio, gdzie przez pierwsze dwa dni wakacji będzie można spotkać ulubionych artystów, zaopatrzyć się w najnowsze premiery wydawnicze, wziąć udział w prelekcjach i warsztatach, a także wystartować w konkursie cosplay.

Wśród tegorocznych gości znajdą się artyści i znawcy komiksu z całego kraju, m.in. Sławomir Kiełbus, Anna Poszepczyńska, Piotr Nowacki, Paweł Dybała, Agnieszka Mikrut-Żaczkiewicz, Dawid Głownia, Paweł Majka, Mikołaj Kołyszko, Marta Krajewska, Aleksandra Zielińska, Aleksandra Motyka, Unka Odya, Nikola Kucharska, Łukasz Wojciechowski, Tomasz Spell czy Aleksandra Herzyk.

Nie zabraknie gwiazd zagranicznych! W tym roku odwiedzą nas takie europejskie sławy, jak Miguel Vila, Silvio Camboni, Katharina Greve czy Donald Soffritti.W piątek 27 czerwca wydarzenie zainaugurują wernisaże festiwalowych wystaw. Dwie ekspozycje prezentowane w Galerii Podbrzezie Instytutu Sztuki i Designu Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej będą poświęcone kolejno alternatywnym sposobom doświadczania komiksu opartym na różnorodności i wkluczeniach oraz twórczości Sławomira Kiełbusa z okazji 30. urodzin stworzonego przez artystę Gwidona. Szczególna wystawa będzie czekać w siedzibie Muzeum Komiksu – jej motywem przewodnim będą wątki z Neon Genesis Evangelion z okazji 30. rocznicy premiery kultowego anime Hideakiego Anno. Celebracja tego jubileuszu stanowi w tym roku trzon programowy festiwalu!

Żadna z poprzednich edycji Krakowskiego Festiwalu Komiksu nie miała tak rozbudowanej oferty prelekcji – eksperci, popularyzatorzy nauki i wykładowcy przygotowali aż dwanaście godzin wydarzeń pełnych specjalistycznej wiedzy i ciekawostek!

Organizatorami festiwalu są: Krakowskie Stowarzyszenie Komiksowe, Fundacja Muzeum Komiksu oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO i Pałacu Potockich. 

Wydarzenie w Klubie Studio jest biletowane. Wystawy w innych lokalizacjach są bezpłatne.

Szczegółowy program można znaleźć tutaj:

Bilety: ticketclub.pl/kultura/14-krakowski-festiwal-komiksu-28-29-06-klub-studio-krakow-3498/

Pisarka w 2021 roku wydała swoją debiutancką prozę Я и есть революция [„Jestem rewolucją”] (wydawnictwo Пфляўмбаўм). W tym samym roku wyemigrowała do Ukrainy, a w maju 2024 roku przeprowadziła się do Polski. Obecnie pracuje nad powieścią autofikcyjną o doświadczeniu przymusowej emigracji i uchodźstwa oraz życiu w mieście położonym niedaleko linii frontu. W swoich tekstach autorka porusza tematy traumy, straty, emigracji, oporu politycznego, samotności i relacji międzyludzkich.

Matronką rezydencji jest Janina Katz (1939–2013), krakowska pisarka, poetka i tłumaczka. W 1969 roku została zmuszona do wyjazdu z Polski z powodu antysemickiej nagonki. Resztę życia spędziła w Kopenhadze. Była laureatką wielu prestiżowych nagród literackich w Danii. Tłumaczyła na język duński twórczość m.in. Wisławy Szymborskiej, Zbigniewa Herberta i Sławomira Mrożka.

Program rezydencjalny im. Janiny Katz jest pod patronatem miejskiego projektu Krakowianki, Otwartego Krakowa i Krakowa dla Równości. Inicjatywa jest częścią całorocznego programu rezydencji literackich Krakowa Miasta Literatury UNESCO.

Hasłem tegorocznej edycji Festiwalu Miłosza jest tytuł jednego z najbardziej przejmujących późnych wierszy noblisty „TO” – mówi Szymon Kloska, kurator wydarzenia. W utworze „TO” znajdujemy wyznanie starego poety dotyczące ludzkiej bezradności w obliczu spotkania z nieuchronnym złem. To zło jawi się jako niezbywalna część naszego doświadczenia. Natomiast w wierszu zdaje się czaić pytanie, czy świadomość obecności tego, czego poeta nie podejmuje się nazwać, nie jest aby źródłem mocy czy nadziei.

Niezmiennie od lat zapraszamy do współtworzenia festiwalu środowiska twórcze i aktywistyczne z Krakowa. Podobnie jak w poprzednich latach spotkania festiwalowe zlokalizowane są nie tylko w Pałacu Potockich. Duża część wydarzeń odbędzie się w Spółdzielni Ogniwo, Willi Decjusza czy siedzibie krakowskiego oddziału Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, współorganizatora festiwalu – mówi Maria Świątkowska, menadżerka wydarzenia. W tym roku zaproponowaliśmy mnóstwo interesujących formatów – dodaje. Odbędą się nie tylko debaty i czytania poezji, ale również performanse, slamy, spektakle, wydarzenia w stylu Open Mic i koncerty. Zależy nam, by pokazywać poezję we wszystkich jej formach.

Początek festiwalu: Studio im. Romany Bobrowskiej S-5 i Willa Decjusza

W ramach preludium do festiwalu spotkamy się 28 czerwca w krakowskim oddziale Stowarzyszenia Pisarzy Polskich podczas Drugiej nocy mega Zinu, czyli konkursu poetyckiego i redagowania w czasie rzeczywistym jednodniówki i almanachu święta poezji pod Wawelem. Natomiast w Studiu im. Romany Bobrowskiej S-5 odbędzie się transmitowany przez Radio Kraków koncert Adama Ziemianina Poeci Polscy. Niedzielne wydarzenia (29 czerwca) odbędą się w Willi Decjusza. W programie znalazły spotkania z poetami, m.in. Dagmarą Kraus z Niemiec czy Krzysztofem Lisowskim, a także dyskusja wokół tomu poezji TO Czesława Miłosza i śladach twórczości noblisty w najnowszej poezji. Dzień zakończy rozmowa z nominowanymi do Nagrody im. Wisławy Szymborskiej: Urszulą Honek, Stanisławem Kaliną Jaglarzem, Olą Lewandowską, Antoniną Tosiek i Joanną Żabnicką.

Zagraniczni goście

Versopolis, sieć blisko 40 europejskich festiwali literackich, która wspiera młodych poetów i promuje ich twórczość poza granicami ojczystych krajów, zaznaczy mocno swoją obecność podczas święta poezji w Krakowie. W ramach współpracy z siecią w tym roku będziemy gościć wybitną performerkę słowa mówionego Joelle Taylor, laureatkę T.S. Eliot Prize i Polari Book Prize, oraz czarnogórskiego poetę Vladimira Đurišicia.Z festiwalową publicznością spotka się Harry Josephine Giles, której tom Tonguit znalazł się na krótkiej liście nominowanych do Edwin Morgan Poetry Award oraz Felix Dennis Prize for Best First Collection, czy Penny Boxall, stypendystka Międzynarodowego Programu Rezydencjalnego Krakowa Miasta Literatury UNESCO. Poetka podczas pobytu w naszym mieście pracowała nad performansem Replaying the Tape, a polscy widzowie zobaczą jego premierę na Festiwalu Miłosza.

Na festiwalu pojawi się również uhonorowany ukraińską nagrodą LitAkcent poeta Myrosław Łajuk, który zaprezentuje publiczności książkę Bachmut zawierającą reportaże z frontu w Ukrainie, Amerykanin Wayne Miller, laureat wielu nagród i stypendiów, oraz tłumacz Wiktor Melnyk, autor pierwszego przekładu dramatu Juliusza Słowackiego Kordian na język ukraiński. Łotewska poetka i artystka wizualna Jelena Głazowa opowie o swoim wznowionym tomie Weź swą gębę w garść, lesie i zaprosi czytelników na pokaz audiowizualny.

Polska poezja ma się dobrze

Co roku na festiwalu pojawiają się najważniejsi polscy poeci i poetki, obok których nie można przejść obojętnie. Tym razem będziemy gościć Małgorzatę Lebdę, laureatkę najważniejszych i najbardziej prestiżowych wyróżnień na czele z Nagrodą Literacką Gdynia, Nagrodą im. Wisławy Szymborskiej czy Nagrodą Poetycką im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego za najlepszy tom roku – ORFEUSZ. Z czytelnikami spotkają się również: Darek Foks, pisarz, filmowiec i artysta sztuk wizualnych, Kasper Pfeifer, poeta i stypendysta Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnych młodych naukowców, czy Krzysztof Czyżewski, pisarz, reżyser i animator działań międzykulturowych, współtwórca Fundacji Pogranicze, który podczas festiwalu wygłosi również tradycyjny wykład mistrzowski.

W połowie 2025 roku swoje premiery ma szereg tytułów, z których część będzie po raz pierwszy dostępna na Festiwalu Miłosza. Czytelnicy spotkają się m.in. z Jakubem Gutkowskim, zdobywcą Nagrody KMLU za zbiór livestream, oraz Krzysztofem Pietralą, który opowie o tomie Ao Manao.

Nie zabraknie uwielbianego przez publiczność wydarzenia Republica Poetica, podczas którego goście festiwalu czytają wiersze w kilku różnych językach, a także tradycyjnych rozmów o poezji, w tym o twórczości Czesława Miłosza, Wisławy Szymborskiej i Krystyny Miłobędzkiej.

Poezja w wielu wymiarach: dla dzieci, melomanów, teatrofilów

Organizatorzy Festiwalu Miłosza zadbali o różnorodność wydarzeń – w programie znajdziemy warsztaty poetyckie dla dzieci i młodzieży, spektakl Dramat w trzech aktach poetyckich, koncerty i pokazy audiowizualne. Uczestnicy festiwalu porozmawiają również o projekcie Emultipoetry, czyli Wierszach na murach, wysłuchają zmagań poetów podczas spotkań w stylu Open Mic, będą też gościć w Radiu Kraków na jubileuszu Elżbiety Zechenter-Spławińskiej. Na sam koniec wydarzenia prawdziwa perełka – koncert poezji Ryszarda Krynickiego.

Nagrody i nagrodzeni

Tradycyjnie podczas festiwalu wręczona zostanie Nagroda im. Wisławy Szymborskiej. Czytelnicy spotkają się z nominowanymi do wyróżnienia, jak również – dzień po uroczystej gali – z jej laureatem lub laureatką. Porozmawiamy też z nominowanymi do Nagrody Literackiej Gdynia w kategorii „poezja”.

Wszystkie wydarzenia są bezpłatne, ale obowiązują na nie wejściówki, które będą dostępne dwa tygodnie przed rozpoczęciem festiwalu na stronie www.kbfbilety.krakow.pl i za pośrednictwem aplikacji KBF: PLUS. Program wydarzenia jest dostępny na stronie www.miloszfestival.pl. Siedzibą centrum festiwalowego będzie Pałac Potockich.

Zapraszamy na kanały społecznościowe festiwalu [LINK]

Organizatorami Festiwalu Miłosza są: Miasto Kraków, Krakowskie Biuro Festiwalowe, operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO, oraz Stowarzyszenie Pisarzy Polskich

Partnerzy: British Council, Versopolis, Fundacja Wisławy Szymborskiej, Nagroda im. Wisławy Szymborskiej, Instytut Kultury Willa Decjusza

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z programu Promocja czytelnictwa 2025.

Zadanie publiczne jest finansowane ze środków Miasta Krakowa.

KBF jest gminną instytucją kultury, która od blisko trzydziestu lat nieprzerwanie działa na rzecz rozwoju przemysłów kreatywnych, turystyki kulturalnej, branży spotkań i przemysłów czasu wolnego. Główne obszary działalności KBF to: literatura, film, muzyka, sztuki wizualne, turystyka, inicjatywy lokalne i edukacja. Instytucja zajmuje się organizacją i promocją imprez kulturalnych o zasięgu lokalnym, ogólnopolskim i międzynarodowym, takich jak Misteria Paschalia, Festiwal Muzyki Filmowej w Krakowie, Festiwal Conrada, Wianki i wiele innych rozpoznawalnych marek. KBF jest również współgospodarzem Pałacu Potockich, wydawcą czasopism i operatorem programów Kraków Culture, Kraków Miasto Literatury UNESCO oraz Krakow Film Commission.

Nominacje do ścisłego finału otrzymali:

• Dziewięć czerwonych iksów – tekst: Paweł Beręsewicz, Wydawnictwo Literatura
• Ja to ty, ty to ja (wiersze dla dzieci i dla nie dzieci) – tekst: Jarosław Mikołajewski, ilustracje: Anna Mrowiec, Wydawnictwo Austeria
• Kosma, Kopacz i leśna szkoła. Trudne początki – tekst: Agnieszka Misiak, ilustracje: Wojciech Ignaciuk, Wydawnictwo Druganoga
• Makabrama – tekst: Marcin Szczygielski, ilustracje: Marta Krzywicka, Wydawnictwo Bajka
• Superhipermegaważna misja – tekst: Przemysław Wechterowicz, ilustracje: Marta Ignerska, Kultura Gniewu

Laureaci otrzymają statuetkę Ferdynanda Wspaniałego i czek na 20 tys. złotych. Fundatorem nagrody jest Miasto Kraków oraz Krakowskie Biuro Festiwalowe – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO. Werdykt zostanie ogłoszony w listopadzie 2025 roku podczas uroczystej gali, która zakończy trwający w Krakowie przez sześć dni Festiwal Literatury dla Dzieci.

Nagroda im. Ferdynanda Wspaniałego dla najlepszej polskiej książki dla dzieci

Nagroda im. Ferdynanda Wspaniałego jest wręczana od 2016 roku podczas finałowej gali Festiwalu Literatury dla Dzieci w Krakowie. Jej nazwa nawiązuje do uwielbianego przez najmłodszych psa, którego w 1963 roku stworzył Ludwik Jerzy Kern. Co roku przyznawana jest twórcom najlepszej polskiej książki dla dzieci, która ukazała się w minionym roku. Celem nagrody jest wspieranie rozwoju literatury dziecięcej oraz promocja krajowych pisarzy i ilustratorów.

W ubiegłym roku laureatami zostali Ewa Solarz i Robert Czajka za książkę Ziemianie opublikowaną przez Wydawnictwo Druganoga.

W poprzednich latach nagrodzono: Antosia w bezkresie, tekst i ilustracje: Marcin Szczygielski, Instytut Wydawniczy Latarnik; Brud. Cuchnąca historia higieny, tekst: Monika Utnik-Strugała, ilustracje: Piotr Socha, Wydawnictwo Dwie Siostry; Zielone piórko Zbigniewa. Skarpetki kontratakują! – tekst: Justyna Bednarek, ilustracje: Daniel de Latour, Poradnia K; Beskid bez kitu – tekst: Maria Strzelecka, Libra PL; Małe Licho i tajemnica Niebożątka – tekst: Marta Kisiel, ilustracje: Paulina Wyrt, Wydawnictwo Wilga; A niech to gęś kopnie – tekst: Marta Guśniowska, ilustracje: Robert Romanowicz, Wydawnictwo TASHKA; Kościsko – tekst i ilustracje: Karol „KRL” Kalinowski, Kultura Gniewu.

Organizatorzy: Fundacja Burza Mózgów i KBF – operator programu Kraków Miasto Literatury UNESCO

Więcej informacji na fldd.pl.

Fundusz Księgarski KMLU jest przeznaczony dla niesieciowych księgarń oraz antykwariatów, które cechuje jakość, różnorodność i unikalność oferty w zakresie literatury pięknej. Wsparcie otrzymają miejsca, które angażują się w życie kulturalne Krakowa i realizują cele strategiczne programu Kraków Miasto Literatury UNESCO. W ramach przyznanych świadczeń księgarnie i antykwariaty będą eksponować i promować publikacje objęte patronatem KMLU oraz książki autorów i autorek uczestniczących w krakowskich festiwalach literackich. Będą również organizować spotkania literackie, w tym wydarzenia towarzyszące podczas Festiwalu Conrada, a także otrzymają status księgarni festiwalowych podczas festiwalu i staną się częścią pasma tematycznego Conrad w Księgarniach. Fundusz Księgarski KMLU jest rozwinięciem działającego od 2020 roku programu Księgarnie Odporne.

W 2024 roku wsparcie przyznano czternastu księgarniom i jednemu antykwariatowi – otrzymane w ramach dotacji kwoty zostały przeznaczone na organizację wydarzeń oraz promocję książek wydanych pod patronatem Krakowa Miasta Literatury UNESCO.

Obecnie pod Wawelem działa ponad 40 niezależnych księgarń i antykwariatów, a Kraków – jako Miasto Literatury UNESCO – dokłada starań, by w skomplikowanych warunkach rynkowych zagwarantować strategiczne wsparcie dla tych podmiotów.

W ramach Funduszu Księgarskiego KMLU 2025 wsparcie otrzymają:

Antykwariat Abecadło

Antykwariat „Szklane Domy”

Księgarnia Austeria Paper&Art

Austeria Synagoga Poppera

Cafe NOWA Księgarnia

De Revolutionibus Books

Fankomiks

Główna Księgarnia Naukowa

Książkoteka

Księgarnia Akademicka

Księgarnia Bonobo

Księgarnia CUD

Księgarnia Karakter

Księgarnia NIĆ

Księgarnia Wydawnictwa WAM

LOKATOR

Massolit Books & Cafe

Ministerstwo Starych Książek

Spółdzielnia Ogniwo

Więcej informacji na stronie: https://miastoliteratury.pl/znamy-wyniki-naboru-w-ramach-funduszu-ksiegarskiego-kmlu/

Konsultacje obejmują: 

1. Spotkanie konsultacyjne, które odbędzie się 27 maja 2025 roku w godzinach 17.00–18.00 w Aptece Designu.
2. Podczas konsultacji oraz po ich zakończeniu będzie możliwość wypełnienia ankiety w formie elektronicznej oraz papierowej (w godzinach otwarcia Apteki Designu*). 

Podczas spotkania 27 maja zaprezentowane zostaną: geneza miejsca, inspiracje do powstania Kwartału Kultury oraz analiza grupy odbiorców, która mogłaby być zainteresowana wydarzeniami organizowanymi na terenie Wesołej. Perspektywy rozwijania się projektu, jego misja, funkcja i przeznaczenie – te wątki również zostaną poruszone podczas wydarzenia. Uczestnicy konsultacji zapoznają się z modelem i założeniami przyszłego centrum literackiego w Krakowie, które będzie stanowić integralną część Kwartału Kultury i dzielnicy Wesoła. 

Uczestnicy zostaną poproszeni o wyrażenie opinii na temat wydarzeń, w których chcieliby w przyszłości uczestniczyć na terenie Wesołej. Zastanowimy się wspólnie, jak pogodzić interesy różnych podmiotów pod egidą trzech instytucji, tj. Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie, KBF-u i Domu Literatury. Podczas spotkania omówimy charakter działalności wspomnianych jednostek. Uczestnicy będą mogli również wyrazić swoje wątpliwości i obawy. 

O Kwartale Kultury 

Kwartał Kultury to miejsce, gdzie powstanie nowa siedziba Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie, planowane jest też utworzenie przyszłego centrum literackiego w Krakowie pod roboczą nazwą Dom Literatury. Od lutego do kwietnia 2025 roku w Aptece Designu raz w miesiącu spotykali się przedstawiciele różnych środowisk: autorzy i krytycy literaccy, członkowie literackich organizacji pozarządowych, instytucji prowadzących działalność okołoliteracką i księgarską oraz przedstawiciele Wydziału Kultury UMK i Małopolskiego Instytutu Kultury w Krakowie, by wspólnie omawiać koncepcję Kwartału Kultury. Spotkania dotyczyły planów programowych dla budynków przy ulicy Kopernika 15 i 15A, a także programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.  

Spotkania wokół koncepcji Kwartału Kultury podzielono na dwa etapy: warsztaty w ramach procesu partycypacyjnego, które zakończyły się w kwietniu 2025 roku, oraz konsultacje (maj i czerwiec 2025). Projekt wypracowany wspólnie w pierwszym etapie procesu zostanie zaprezentowany i omówiony podczas konsultacji 27 maja.  

Ankieta online i materiały 

Po spotkaniu konsultacyjnym na stronie internetowej www.miastoliteratury.pl/kwartal-kultury/ udostępnione będą prezentacja koncepcji Kwartału Kultury oraz ankieta on-line do wyrażenia opinii. 

Terminarz związany z Kwartałem Kultury  

27 maja (wtorek), 16.30–18.00 – Konsultacje koncepcji dla Kwartału Kultury. 

05.06 (czwartek), 15:00-17:00 – Konsultacje środowiskowe programu Krakowa Miasta Literatury UNESCO. Na spotkanie zapraszamy osoby zaangażowane w organizowanie wydarzeń literackich w Krakowie. 

Wszystkie spotkania z wyjątkiem 5 czerwca organizowane są w Aptece Designu przy ul. Kopernika 19A.
Spotkanie 5 czerwca odbędzie się w Pałacu Potockich.

Szczegóły procesu partycypacyjnego dostępne są na stronie: miastoliteratury.pl/kwartal-kultury. Osoby zainteresowane udziałem zapraszamy do kontaktu mailowego: zaproszenia@kbf.krakow.pl.

Na konsultacje 27.05.2025 nie obowiązują zapisy. 

*Godziny otwarcia Apteki Designu:
poniedziałek, środa, piątek: 9.00–15.00
wtorek, czwartek: 9.00–18.00
weekendy: podczas wydarzeń 

Fundusz, który jest rozwinięciem działającego od 2020 roku programu Księgarnie Odporne, przeznaczony jest dla niesieciowych księgarń, które cechuje jakość, różnorodność i unikalność oferty w zakresie literatury pięknej. Wsparcie mogą otrzymać miejsca, które są zaangażowanie w życie kulturalne Krakowa i realizują cele strategiczne programu Kraków Miasto Literatury UNESCO. Wszystkie warunki naboru można znaleźć w regulaminie poniżej.

Kwota dofinansowania w tym roku wynosi aż 300 tys. złotych i jest ponad trzykrotnie wyższa od ubiegłorocznej – mówi Paweł Szczepanik, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Kultury. W ubiegłym roku z programu dla księgarń skorzystało szesnaście miejsc. Liczymy na to, że dzięki zwiększonym środkom zgłosi się do nas więcej potrzebujących księgarń.

Program zakłada cztery pakiety świadczeń:

Pakiet I, do 5000 zł
Gwarantuje ustawienie w księgarni dwóch półek: na jednej, oznaczonej logotypem KMLU, będą wyeksponowane książki objęte patronatem KMLU, na drugiej półce, nazywanej festiwalową, będą publikacje autorów goszczących na jednym z festiwali organizowanych lub współorganizowanych przez KBF.

Pakiet II, do 9000 zł
Gwarantuje ustawienie czterech półek: jednej z książkami pod patronatem KMLU, dwóch festiwalowych (Festiwal Miłosza i Festiwal Conrada)i jednej okazjonalnej, na której znajdą się publikacje autorów goszczących na innego rodzaju wydarzeniach niż festiwale, np. Światowym Kongresie PEN czy Kongresie Futurologicznym – do ustalenia w trybie roboczym.

Pakiet III, do 11000 zł
Gwarantuje ustawienie czterech półek opisanych w pakiecie II oraz organizację jednego dowolnego wydarzenia o charakterze literackim w przestrzeniach księgarni.

Pakiet IV, do 15000 zł
Gwarantuje ustawienie czterech półek opisanych w pakiecie II oraz organizację trzech wydarzeń o charakterze literackim w przestrzeniach księgarni, w tym jedno podczas Festiwalu Conrada.

Jako była księgarka bardzo się cieszę, że w tym roku dofinansowanie dla krakowskich księgarń zostało trzykrotnie zwiększone – mówi Barbara Balmas, kierowniczka Działu Literackiego KBF. Po rozmowach z księgarkami i księgarzami wybraliśmy system pakietowy, w którym każda księgarnia może indywidualnie wybrać ofertę na miarę swoich możliwości. Szczególnie mocno zależy nam, żeby księgarnie były widoczne podczas Festiwalu Miłosza i Festiwalu Conrada.

Regulamin>>>
Formularz zgłoszeniowy>>>

Budżet szóstej edycji Nagrody KMLU, realizowanej przez KBF ze środków gminy miejskiej Kraków, został zwiększony z 200 tys. zł do 400 tys. zł, po 200 tys. na każdy z naborów (marcowy i sierpniowy).

Podczas pierwszej w tym roku odsłony Nagrody KMLU zostały wyróżnione niezwykle różnorodne projekty obejmujące prozę, poezję, non-fiction i książki dla dzieci. Nagrodzono pisarzy/pisarki, tłumaczy/tłumaczki, redaktorów/redaktorki i ilustratorki zarówno z dorobkiem, jak i na początku kariery. Twórców i twórczynie reprezentują duże wydawnictwa i oficyny bardziej niszowe. Dotychczas w ramach pięciu edycji Nagrody KMLU wsparcie otrzymało blisko 200 projektów literackich.

Przedstawiamy alfabetyczną listę wyróżnionych Nagrodą KMLU:

1. Miłosz Biedrzycki – Wydawnictwo Ha!art
2. Ola Bylica – Wydawnictwo Kropka
3. Marcin Czarnik – Wydawnictwo Filtry
4. Mikołaj Denderski – Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego
5. Andrzej Dybczak – Wydawnictwo Nisza
6. Anna Gruver – KIT Stowarzyszenie Żywych Poetów
7. Jakub Gutkowski – Fundacja KONTENT
8. Marianna Kijanowska – Wydawnictwo a5
9. Aleksandra Krzanowska-Wrzecion – Wydawnictwo Powergraph
10. Zofia Lorek – Wydawnictwo Drzazgi
11. Aleksandra Małecka – Wydawnictwo Ha!art
12. Wojciech Marzec – LOKATOR
13. Monika McBride – KIT Stowarzyszenie Żywych Poetów
14. Janina Naskalska-Babik – Wydawnictwo Austeria
15. Anna Nowacka – Wydawnictwo Kropka
16. Maciej Oleksy – Wydawnictwo Karakter
17. Aleksandra Paduch-Batko – Wydawnictwo Czarne
18. Leszek Paul – Wydawnictwo Harmolipi
19. Zdzisław Pietrzyk – Wydawnictwo Księgarnia Akademicka
20. Radek Rak – Wydawnictwo Powergraph
21. Sebastian Rerak – Katalog Press
22. Ewa Ślusarczyk – Wydawnictwo Karakter
23. Ryszard Wojnakowski – Wydawnictwo j
24. Izabela Zając – Książkowe Klimaty
25. Elżbieta Zechenter-Spławińska – Stowarzyszenie Pisarzy Polskich – Oddział Kraków
26. Aleksandra Zielińska – Wydawnictwo Agora

Drugi nabór do Nagrody KMLU rozpocznie się w sierpniu 2025 roku. Więcej szczegółów o kryteriach i warunkach znajduje się TU.