Aktualności

27 Września
2019

Uroczyste odsłonięcie Schodów Czesława Miłosza przy bulwarze Poleskim

W roku obchodów 15. rocznicy śmierci Czesława Miłosza i 450. rocznicy Unii lubelskiej, w Krakowie będzie miało miejsce wyjątkowe wydarzenie artystyczno-literackie. Już 3 października o godz. 15 odbędzie się uroczyste odsłonięcie schodów upamiętniających postać i twórczość polskiego noblisty na bulwarze Poleskim, przy Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha.

Z okazji stulecia urodzin Czesława Miłosza w 2016 roku w urokliwym zakątku wileńskiej starówki pomiędzy dzisiejszymi ulicami Bokšto, Maironio i Onos Šimaitės odsłonięto Schody Czesława Miłosza. Na ten niecodzienny, a zarazem lekki i nieingerujący w tkankę miasta pomnik składa się 60 stopni z wyrytymi cytatami z twórczości noblisty w językach polskim i litewskim. Schody podkreślają i przypominają związki wybitnego poety z litewską stolicą i jej wyjątkowy, wielokulturowy charakter, a zarazem stanowią piękny przykład dialogu kulturalnego Polski i Litwy w XXI wieku.

Miłosz wielokrotnie podkreślał, że wybór Krakowa jako miejsca powrotu z wieloletniej emigracji motywowany był podobieństwem architektury i atmosfery miasta do Wilna z lat jego młodości. Realizacja Schodów Czesława Miłosza na wzór wileńskiego pierwowzoru będzie nie tylko najpiękniejszym upamiętnieniem postaci wielkiego pisarza, ale i najlepszym podkreśleniem głębokich związków kulturalnych łączących dzisiejszą Polskę i Litwę, a także wieloletniego partnerstwa miast – Krakowa i Wilna. Akt odsłonięcia schodów jest szczególnie ważny również w kontekście obchodów 450. rocznicy unii polsko-litewskiej – mówi Prezydent Miasta Krakowa Jacek Majchrowski.

Tak jak Wilno, Kraków zajmował wyjątkowe miejsce w życiu laureata literackiej Nagrody Nobla (przyznanej mu w 1980 roku). To tutaj poeta spędził swoje ostatnie lata i tutaj, przy ul. Bogusławskiego, znajduje się jego ostatnie mieszkanie, które aktualnie jest pozyskiwane od spadkobiercy przez miasto i które docelowo stanie się miejscem otwartym dla zwiedzającym i służącym edukacji. Jako miejsce, w którym Miłosz tworzył w otoczeniu licznych i oddanych przyjaciół, gdzie wspólnie z Wisławą Szymborską patronował Spotkaniom Poetów Wschodu i Zachodu, będących po latach impulsem do powołania Festiwalu Miłosza, Kraków posiada szczególne znaczenie dla pamięci o życiu i twórczości autora Ziemi Ulro.

Niezmiernie cieszy mnie, że idea realizacji schodów im. Czesława Miłosza w pięknym Krakowie – mieście, które zawsze było bliskie mojemu Ojcu i z którym związał swoje ostatnie lata życia – doczekała się urzeczywistnienia – komentuje projekt instalacji Anthony Miłosz. Korespondencyjność tego projektu ze schodami, jakie powstały w 2011 roku w Wilnie to najlepszy znak twórczego dialogu i koegzystencji pomiędzy najbliższymi sobie kulturami Polski i Litwy w zjednoczonej Europie. Doprowadzenie do skutku tego niezwykłego przedsięwzięcia, jak i towarzysząca mu organizacja pierwszej międzynarodowej konferencji Ośrodka Badań nad Twórczością Czesława Miłosza to zarazem najlepszy dowód na to, że nie brakuje w Polsce i na świecie osób, którym bliska jest twórczość mojego Ojca, i którzy bezustannie odczytują ją na nowo. Dziękuję Miastu Kraków i wszystkim partnerom projektu za ten piękny gest. Mam nadzieję, że schody będą dobrze służyć mieszkańcom i mieszkankom stolicy Małopolski, przypominając ponadczasowy, odnoszący się do ogólnoludzkich uczuć charakter twórczości Czesława Miłosza.

Wybór miejsca obok Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha nie jest przypadkowy. Ma on ścisły związek z wkładem Miłosza w popularyzację dziedzictwa japońskiej formy poetyckiej haiku, a także z uniwersalnym, ponadnarodowym charakterem twórczości pisarza, czerpiącego z najróżniejszych tradycji literackich. Schody ozdobi jeden z najbardziej znanych wierszy poety, Dar, rozpoczynający się od słów: „Dzień taki szczęśliwy./ Mgła opadła wcześnie, pracowałem w ogrodzie. Kolibry przystawały nad kwiatem kapryfolium (…)” (Wiersze, t. III, wydawnictwo Znak). Litery na instalacji zostaną wykonane z użyciem kroju pisma Milosz, autorstwa Damiena Collot, który przekazała Fundacja Miasto Literatury, partner projektu Schodów Miłosza.

Odsłonięcia schodów dokonają Prezydent Miasta Krakowa Jacek Majchrowski i Minister Kultury Republiki Litewskiej Mindaugas Kvietkauskas. W uroczystości, która towarzyszy utworzeniu Ośrodka Badań nad Twórczością Czesława Miłosza, wezmą udział m.in. członkowie Rady Konsultacyjnej Ośrodka oraz przedstawiciele życia literackiego i kulturalnego w Krakowie. Odsłonięcie schodów będzie również częścią konferencji Czesław Miłosz i wiek XXI (3–4 października), na której wystąpią najwybitniejsi miłoszolodzy z Polski i zza granicy, m.in.: Clare Cavanagh, Lillian Vallee, Mindaugas Kvietkauskas, Tomas Venclova, Ireneusz Kania, Krzysztof Czyżewski, Joanna Zach i Robert Faggen.

SPRAWDŹ PROGRAM KONFERENCJI

Na konferencję i otwarcie Schodów Czesława Miłosza zapraszają organizatorzy: Miasto Kraków, Ośrodek Badań nad Twórczością Czesława Miłosza, Wydział Polonistyki UJ, Krakowskie Biuro Festiwalowe i Kraków Miasto Literatury UNESCO.