Utrecht

Z historią sięgającą czasów Imperium Rzymskiego, Utrecht jest jednym z najstarszych holenderskich miast, będąc jednocześnie jednym z “najmłodszych” – 70% z 340 tysięcy jego mieszkańców posiada mniej niż 45 lat. Doskonałe zaplecze edukacyjne z szerokim wyborem szkół i uniwersytetów zapewnia miastu stały dopływ młodych ludzi, którzy sprawiają, że nad starymi murami Utrechtu unosi się śmiały duch młodości. Nie jest przypadkiem, że literacką maskotką miasta jest Miffy, bohaterka serii ilustrowanych książek dla dzieci autorstwa Dicka Bruna, na których miliony holenderskich dzieci stawiały pierwsze kroki w umiejętności czytania.

Młoda i dynamicznie rozwijająca się literacka scena miasta zakorzeniona jest w ponad 1300-letniej historii Utrechtu jako miasta literatury. Tę literacką tradycję zapoczątkował anglosaski misjonarz Wilibrord, który w 690 r. zbudował tutaj szkołę, wyposażając ją w bibliotekę o bogatym księgozbiorze. W kolejnych fazach rozwoju europejskiej kultury Utrecht był pod wieloma względami miastem pionierskim. To tutaj w 1473 r. powstała pierwsza w północnych Niderlandach drukowana książka, a założony w 1636 r. lokalny uniwersytet przyciągnął do Utrechtu tak znamienite postaci, jak René Descartes, John Locke czy Georg Wilhelm Friedrich Hegel. Z miastem związane były również: Zuster Bertken (1426-1514), pierwsza kobieta w Holandii, której wiersze ukazały się drukiem, Anna Maria van Schurman (1607-1678) – pierwsza w Europie kobieta studiująca na uniwersytecie, a także Isabelle de Charrière, pisarka, jedna z niewielu kobiet należących do intelektualnego kręgu Voltaire’a. Po dziś dzień literatura, wolność słowa oraz kulturowa różnorodność są kamieniem węgielnym Utrechtu.

Na co dzień żyje w Utrechcie kilkaset pisarek i pisarzy, poetek i poetów oraz dziennikarek i dziennikarzy. Miasto posiada 56 aktywnych księgarni (w tym największej internetowej księgarni w kraju – bol.com) i stanowi siedzibę dla ponad 200 wydawnictw, włącznie z VBK, największą oficyną wydawniczą w Holandii. Jednym z najciekawszych miejsc na literackiej mapie Utrechtu jest Dom Literatury, instytucja mająca na celu wspieranie i promowanie lokalnego sektora literackiego, przestrzeń odbywających się kilka razy w tygodniu literackich wydarzeń, a także ważny partner krajowych i międzynarodowych organizacji kulturalnych.

Utrecht jest gospodarzem kilku literackich festiwali. Największy z nich, The International Literary Festival Utrecht, przyciąga każdego roku ponad 4000 czytelników, którzy mają okazję uczestniczyć w spotkaniach z pisarzami z całego świata. Odbywa się tutaj również festiwal Literary Masters, co roku poświęcony innemu ze znaczących dla światowej literatury pisarzy, jak Fernando Pessoa czy Ernest Hemingway. Utrecht organizuje także największy w kraju festiwal językowy, DRONGO, który każdego roku przyciąga ponad 3000 specjalistów i amatorów zarówno języka holenderskiego, jak i języków obcych. Ponadto od 1980 r. odbywa się w Utrechcie coroczna Noc Poezji Holenderskiej, trwająca 8 godzin impreza, na której poeci czytają wiersze (z przerwami na muzyczne interludia) dla publiczności liczącej około 2000 osób. Każdego roku miasto jest także gospodarzem finału Holenderskich Mistrzostw Slamu Poetyckiego.