Praga

Praga jest jednym z najbardziej prestiżowych ośrodków kulturalnych w całej Europie. W 2000 roku miasto to było jedną z dziewięciu Europejskich Stolicy Kultury. W mieście znajdują się liczne dobrze prosperujące teatry, biblioteki oraz muzea. Obok nich są małe, oddolne organizacje pozarządowe oraz spółdzielnie artystyczne. Praga jest także jednym z największych ośrodków produkcji filmowej w Europie. Stolica Czech została Miastem Literatury UNESCO w 2014 roku właśnie dzięki tej bogatej tradycji.

Dziedzictwo Pragi jest naprawdę wielokulturowe. Najsłynniejsi pisarze związani z tym miastem pisali zarówno po czesku, jak i po niemiecku. Ze względu na wielowiekowe rządy Habsburgów, wielu wybitnych niemieckojęzycznych pisarzy było związanych z miastem, m.in. Franz Kafka, jego przyjaciel Max Brod oraz Rainer Maria Rilke. Z kolei wśród wybitnych czeskich pisarzy z Pragi należy wymienić Jaroslava Haška, autora cieszącej się niesłabnącą popularnością powieści Przygody dobrego wojaka Szwejka. Opisywał on Pragę w ironicznych szczegółach w wielu spośród jego dzieł. Z kolei w Pradze urodził się także Milan Kundera, piszący również po francusku, autor słynnej powieści z fabułą rozgrywającą się w Pradze Nieznośna lekkość bytu. Inny praski pisarz, Arnošt Lustig, autor licznych scenariuszy, wierszy oraz powieści o Zagładzie Żydów, był nominowany do Nagrody Pulitzera w 2003 roku. Kolejne znane nazwisko związane z Pragą to Václav Havel, twarz Aksamitnej Rewolucji w 1989 roku, dramaturg, pisarz i prezydent postkomunistycznej Czechosłowacji. Jest patronem praskiego lotniska. W Pradze urodził się także czeski pisarz, poeta, dziennikarz i opozycjonista czasów komunizmu Jaroslav Seifert, laureat Literackiej Nagrody Nobla z 1984 roku.

Praga może pochwalić się tętniącym życiem przemysłem książkowym. Najbardziej znane wydawnictwa to Litteraria Pragensia, Vlak Magazine, Prague Revue czy Café Irreal, które odgrywają kluczową rolę w życiu literackim miasta. Projektowanie książek, sztuka ilustracji i grafiki oraz typografia są dziedzinami z długimi tradycjami w czeskiej sztuce awangardowej oraz modernistycznej.

W Republice Czeskiej znajduje się ok. 6.000 bibliotek, w tym 200 w stolicy. Praska Biblioteka Miejska jest największą w kraju. W jej skład wchodzi Biblioteka Centralna, 41 oddziałów oraz trzy biblioteki przenośne („bibliobusy”). Praga należy do europejskich miast o największej koncentracji księgarń. W mieście mieści się ok. 130 księgarń, w tym ok. 60 antykwariatów oraz ok. 20 kawiarń literackich.

W ramach Międzynarodowych Targów Książki i Festiwalu Literackiego „Świat Książki” jest ok. 400 wystaw. Wydarzenie przyciąga ok. 40 tysięcy zwiedzających. Pierwszy międzynarodowy festiwal poezji w mieście odbył się w 2004 roku i został sformalizowany jako Prague Microfestival w 2009 roku. Festiwal Pisarzy poświęcony jest czeskim pisarzom, a Międzynarodowy Festiwal Literatury i Teatru, Deti Ctete („Dzieci, czytacie?”) należy do najbardziej udanych praskich festiwali. Komiksfest jest festiwalem komiksów poświęcony zarówno lokalnym twórcom, jak i europejskim oraz międzynarodowym powieściom graficznym.

Założony w 1348 roku Uniwersytet Karola jest najstarszą uczelnią w Europie Środkowo-Wschodniej i jednym z przodujących uniwersytetów w tej części świata.

Z kolei Anglo-American University, prywatna szkoła wyższa oferująca programy studiów w języku angielskim, organizuje New Prague Summer Programme for Writers. Akademia Literacka im. Josefa Škvorecký’ego oferuje programy studiów z zakresu kreatywnego pisania po czesku. Natomiast Akademia Muzyki i Sztuk Teatralnych im. Janáčka oraz Wydział Filmowy i Telewizyjny Akademii Sztuk Scenicznych organizują kurs pisania scenariuszy teatralnych oraz filmowych.

W Pradze także znajduje się dużo rezydencjalnych programów stypendialnych. Prague Literature Centre of German-Writing Authors, które promuje literaturę pisaną po niemiecku, co roku dwukrotnie udziela mieszkalne kreatywne stypendia zarówno czeskim, jak i zagranicznym pisarzom oraz tłumaczom. Instytut Sztuki i Teatru funduje stypendia mieszkalne jako część Programme of Creative Residences oraz sieci europejskich ośrodków literackich Halma od 2009 roku.

Biblioteka Narodowa Republiki Czeskiej była pierwszą na świecie, która otrzymała Nagrodę Pamięci Świata UNESCO/Jikji za swoje innowacyjne wysiłki, dzięki którym ich zbiory książek są dostępne cyfrowo. W Czechach jest ponad 40 nagród literackich. Większość jest przyznawana w Pradze, w tym prestiżowa Nagroda Franza Kafki, która wyróżnia twórców wielu rodzajów literatury.